Aposto! - Kadına şiddet, özgür olabilmek ve mobbing

Kadına şiddet, özgür olabilmek ve mobbing

Bugün itibariyle Aposto! ile yeni bir yolculuk başlıyor.

Haftalık Notlar bülteninin 7. sayısı olsa da bugün itibariyle Aposto! ile başlayan yeni yolculuğumuzun ilk sayısı olduğu için ayrı bir heyecanım ve mutluluğum var.  

Bülteni dilerseniz e-posta üzerinden, dilerseniz Aposto! mobil uygulaması üzerinden takip edebilirsiniz. Aposto! öncesi bültenlerime ise web sitemde yer alan bülten sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.

Dilediğiniz yeni başlangıçlara her geçen gün biraz daha yaklaştığınız günler diliyorum hepinize.

Psk. Sibel Karamaraş


Kadınlara Yönelik Şiddet

Hepimiz için güzel, yeni başlangıçları dilerken pek tabii ki içinde bulunduğumuz toplumun da bize bu güveni sağlaması çok önemli. Dün aldığımız haberle kadınlara yönelik şiddet ve aile şiddetinin önlenmesi ve bunlarla mücadeleye ilişkin sözleşmeden Türkiye olarak çekildiğimizi öğrendik.

Prof. Dr. Ebru Şalcıoğlu’nun geçen sene sonunda paylaşılan “Psikolojik Şiddet Nasıl Biter?” başlıklı TEDx konuşmasını 8 Mart teması altında başka bir bültenimde paylaşmıştım, ama dün aldığımız haberle birlikte tekrar yazmak istedim.

Fiziksel şiddetten önce başlayan ve dikkatli olmamız gerektiğini anlatan Ebrı Şalcıoğlu konuşmasında psikolojik şiddeti (veya duygusal şiddeti); kadının kendine olan güvenini azaltan, onu değersizleştiren, kişiliğini ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyen herhangi bir davranış olarak tanımlıyor ve bu kapsamda yaklaşık 70 farklı davranış tanımladıklarını belirtiyor.

“Bugün insan hakları ihlalleri denince ilk olarak aklımıza gelmeyen ama en yaygın görülen ve kalıcı etkiler bırakan olay şüphesiz kadına yönelik şiddet. Dünya üzerinde, Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre, 15 yaş üstü her 3 kadından biri eşinin ya da romantik partnerinin fiziksel ve/veya cinsel şiddetine maruz kalıyor… Peki ama, fiziksel ya da cinsel şiddet nasıl başlıyor?” Konuşmanın tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

Özgür olabilmek

“Ne te quasiveris extra.” (Kendinin dışındaki şeylerin peşinden koşma – Ralph Waldo Emerson)

İnsanlığın belki de en çok uyguladığı, sürdürdüğü ve tökezlediği konulardan biridir iyi ve kötü demek bir şeylere. Doğru ve yanlış demek... Filozof Emerson da bunu kendimizle bağlantı kurarak açıklamış; “Tek doğru, benim yaradılışıma göre doğru olandır, tek yanlış ona ters düşendir.” Çok benzer bir yaklaşım ile zamanında Krishnamurti, derinlemesine hasta bir topluma uyum sağlamanın bir sağlık ölçütü olmadığını söylemiş.

Bu söylemden yaklaşık 100 yıl kadar sonra ise, Caroline McHugh, TEDx konuşmasında şöyle diyor; Çocukların sahip olduğu özellik, yüzümüzde kırışıklıklar olduğunda da geri geliyor. Ispanak sevmiyorum diyebiliyor yaşlı insanlar mesela, bu müziği dinlemek istemiyorum. Seni sevmiyorum .... Onlara garip diyoruz, aslında gerçekler ve güvenilirler. Yani çocuklukla yaşlılık arasında bir problem var; bir şeylere uymamız gerekiyor, adapte olmamız gerekiyor...

Mobbing Üzerine

Türkçe psikoloji literatüründe yer alan ve işyerlerinde mobbing üzerine çalışan 2 yerli ve güncel çalışmadan* bazı bilgiler paylaşmak isterim;

Öncelikle Türkçe literatürde çoğunlukla psikolojik şiddet olmak üzere zorbalık, duygusal taciz ve yıldırma gibi farklı terimler kullanılıyor. Mobbing'e bağlı 3 farklı rolden bahsediliyor; uygulayanlar, mağdurlar ve izleyiciler. İzleyicilerin de uygulayanlar kadar sorumlu olduğunu söyleyebiliriz.

Kişilik özellikleri, şirket kültürü, psikososyal risk faktörleri gibi farklı sebepler bulunmakla beraber, mağdurlara sorulduğunda ise sebep olarak şu cevapları almışlar; kadın/ engelli/ sessiz olma, doğum iznine çıkma, hafta sonu çalışmama...

Ülkemizde en sık görülen mobbing davranışları olarak belirtilenler ise; yapılan iş ve sonuçları hakkında sürekli kusur bulma, başkalarının yanında aşağılayıcı konuşma, devamlı bir şekilde anlamsız ve gereksiz işler verme, yapılan işin hissettirilmeden kontrol edilmesi, özgüvenini düşürecek şekilde niteliksiz işler verme, sahip olunan yetki ve sorumlulukları azaltma, terfiyi engelleme, dışlama, yeteneklerini gösterme olanaklarını kısıtlama...

Fiziksel, psikolojik ve ekonomik birçok olumsuz sonucu olan mobbinge dair üst yönetimden başlayarak önce ne olup olmadığına dair farkındalık ve önleme çalışmalarının artmasını umuyorum.

*İbiloğlu, A. O. (2020). Farklı Yönleriyle Mobbing (Psikolojik Şiddet). Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12(3), 330-341. Çoban, D. T., Tutar, H., Orha, R. ve Şahin, N. (2020). 

*Çalışanların Mobbing Şikayetleri Üzerine Nitel Bir Araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(34), 238-265.


sibelkaramaras.com



haftalık notlar

Psikoloji odaklı notlarım; kimi zaman tartışmalı deneyler, kimi zaman güncel araştırmalar, düşünmeye davet eden sorular, öneriler, psikolojinin farklı dallarından küçük bilgiler…

Son Sayılar

cover

Yazmak, boş zamanda yaşamak ve stresli olmak

Çok az veya çok fazla zamana sahip olmak, iyilik halimizi etkiliyor mu?
cover

Şiddet, ayrımcılık ve işyerlerinde psikoloji

İşyerlerinde psikolojik sağlık hala üzerinde konuşulamayan bir konu olmaya devam ediyor.
cover

Travmalar, farkındalık ve bütünsellik

"Anormal zamanlarda verilen anormal tepkiler normaldir."